Zapytaj prawnika ›

Najem i dzierżawa – umowa, wypowiedzenie, kaucja i czynsz

Dobra umowa najmu lub dzierżawy powinna jasno określać czas trwania, czynsz, kaucję, zasady korzystania z przedmiotu umowy i możliwość wcześniejszego zakończenia współpracy. W tej kategorii znajdziesz poradniki dotyczące najmu mieszkań i lokali, najmu okazjonalnego oraz dzierżawy gruntów, a także sporów między wynajmującym, najemcą, wydzierżawiającym i dzierżawcą.

Wyjaśniamy m.in., kiedy można wypowiedzieć umowę zawartą na czas określony, jak działa automatyczne przedłużenie, kiedy należy się zwrot kaucji, jak reagować na zaległości czynszowe i podwyżkę czynszu oraz jakie znaczenie mają dodatkowe zabezpieczenia, np. akt notarialny czy polisa OC. Osobno omawiamy sytuacje, w których najemca nie chce opuścić lokalu albo strony chcą zmienić warunki już trwającej umowy.

2026-07-26

Umowa dzierżawy gruntu rolnego na 15 lat a brak zapłaty czynszu

Umowa dzierżawy gruntu rolnego zawarta na 15 lat nie może być zakończona wyłącznie dlatego, że właściciel zmienił zdanie. Brak zapłaty czynszu może jednak uzasadniać wypowiedzenie bez zachowania terminu, jeżeli zostanie przeprowadzona procedura z art. 703 Kodeksu cywilnego. Darowizna gruntu...

2026-07-26

Najem okazjonalny ze zwierzęciem: odpowiedzialność za szkody i polisa OC

Właściciel może zgodzić się na zwierzę w lokalu i jednocześnie precyzyjnie określić w umowie zasady odpowiedzialności najemcy, dokumentowania szkód oraz utrzymywania polisy OC. Sam art. 431 Kodeksu cywilnego nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z rozliczeniem uszkodzeń wynajmowanego...

2026-07-25

Jak zabezpieczyć mieszkanie przy wynajmie i wybrać umowę?

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla prywatnego właściciela mieszkania jest zwykle pisemna umowa najmu okazjonalnego z wymaganymi załącznikami, a nie samo notarialne poświadczenie podpisów. Akt notarialny ma znaczenie przede wszystkim dla oświadczenia najemcy o poddaniu się egzekucji. ...

2026-07-25

Jak wypowiedzieć umowę najmu z automatycznym przedłużeniem?

Umowę najmu z klauzulą automatycznego przedłużenia trzeba zakończyć dokładnie według zasad zapisanych w umowie. Oświadczenie powinno dotrzeć do wynajmującego przed upływem wskazanego terminu — samo nadanie listu w ostatnim dniu zwykle nie wystarcza. Najbezpieczniej jednocześnie...

2026-07-25

Najem okazjonalny a wypowiedzenie umowy – jak poprawić wadliwe zapisy

Wadliwa klauzula wypowiedzenia nie odbiera automatycznie umowie statusu najmu okazjonalnego, ale może okazać się nieważna lub bezskuteczna. Umowę na czas oznaczony można wypowiedzieć tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie albo dostatecznie konkretnie opisanych w umowie. Wyjaśniamy, jak ocenić...

2026-07-25

Czy najemca może wypowiedzieć umowę najmu na czas określony?

Umowa najmu zawarta na czas określony nie może być co do zasady wypowiedziana tylko dlatego, że najemca zmienił plany. Skuteczność wypowiedzenia zależy przede wszystkim od treści umowy oraz od tego, czy zachodzi umowna albo ustawowa podstawa do jej wcześniejszego zakończenia. Wyjaśniamy, kiedy...

2026-07-24

Najem mieszkania firmie lub osobie prywatnej – umowa, podatki i faktura

Wynajem mieszkania firmie różni się od najmu osobie prywatnej między innymi sposobem oznaczenia najemcy, celem używania lokalu, dokumentowaniem czynszu i rozliczeniem VAT. Sam najem prywatny może być rozliczany ryczałtem, ale przy fakturze dla firmy w 2026 roku trzeba uwzględnić także zasady KSeF. ...

2026-07-23

Wcześniejsze rozwiązanie najmu okazjonalnego a kara umowna

Najem okazjonalny zawarty na czas oznaczony nie daje najemcy automatycznie prawa do miesięcznego wypowiedzenia z powodów osobistych. Wcześniejsze zakończenie umowy jest możliwe na podstawie jej postanowień, porozumienia stron albo szczególnego przepisu. Żądanie równowartości półrocznego...

2026-07-23

Najemca nie chce opuścić domu po zakończeniu najmu – co zrobić?

Jeżeli najemca nie opuszcza domu po zakończeniu umowy, właściciel nie powinien samodzielnie zmieniać zamków, usuwać rzeczy ani odcinać mediów. Najpierw trzeba sprawdzić, czy najem rzeczywiście ustał, a następnie wezwać lokatora do wydania nieruchomości i – zależnie od rodzaju umowy –...

2026-07-23

Wypowiedzenie umowy najmu na czas określony z powodu przeprowadzki

Najem na czas określony można wypowiedzieć przed terminem, gdy umowa przewiduje taki przypadek. Przeniesienie przez pracodawcę do innego miasta może więc uruchomić umowne prawo wypowiedzenia. Jeżeli wypowiedzenie jest skuteczne, czynsz co do zasady należy płacić do końca okresu wypowiedzenia,...

2026-07-23

Wynajem mieszkania syna przez matkę – kto zawiera umowę i płaci podatek?

Pełnomocnictwo pozwala matce podpisać umowę najmu za syna, ale nie przenosi na nią przychodu ani obowiązku podatkowego. Jeżeli to matka ma wynajmować lokal we własnym imieniu, pobierać czynsz i rozliczać PIT-28, potrzebuje odrębnego tytułu prawnego — najczęściej pisemnej umowy użyczenia z...

2026-07-23

Waloryzacja czynszu najmu budynku – kiedy można podnieść czynsz?

Klauzula przewidująca waloryzację „począwszy od 2025 r.” nie przesądza sama, czy pierwsza podwyżka ma nastąpić w 2025 r., czy dopiero po ogłoszeniu wskaźnika za 2025 r. Decydują pełna treść umowy, zgodny zamiar stron i sposób obliczenia podwyżki. Jeżeli umowa wymaga pisemnego aneksu,...

2026-07-23

Automatyczne przedłużenie najmu lokalu użytkowego i podwyżka czynszu

Klauzula przewidująca przedłużenie najmu, jeżeli żadna ze stron nie zgłosi sprzeciwu, może prowadzić do automatycznego odnowienia umowy, ale jej skutek zależy od pełnej treści kontraktu, celu umowy oraz dotychczasowego zachowania stron. Wynajmujący nie może jednostronnie narzucić nowego...

2026-07-23

Przejęcie dzierżawy działki z domkiem krok po kroku

Przejęcie dzierżawy działki rekreacyjnej nie następuje przez samo „kupno domku” od dotychczasowego dzierżawcy. Trzeba uzyskać udział właściciela gruntu i ustalić, czy domek jest odrębną rzeczą ruchomą, czy częścią składową nieruchomości. Wyjaśniamy, jak odróżnić...

2026-07-23

Jak wcześniej zakończyć umowę najmu na czas oznaczony?

Umowy najmu mieszkania zawartej na czas oznaczony nie można zwykle wypowiedzieć przed terminem tylko dlatego, że najemca chce się wyprowadzić. Wcześniejsze zakończenie jest jednak możliwe na podstawie zapisów umowy, porozumienia stron albo szczególnych przepisów dotyczących wad lokalu. ...

2026-07-23

Nowa umowa najmu okazjonalnego – kaucja, czynsz i akt notarialny

Wygaśnięcie dotychczasowej umowy najmu okazjonalnego nie zobowiązuje najemcy do podpisania kolejnej na warunkach wskazanych przez właściciela. Nowa stawka czynszu, wyższa kaucja i pozostałe postanowienia podlegają negocjacjom. Przy nowej umowie co do zasady potrzebny jest aktualny akt notarialny...