Najem okazjonalny, odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzę
• Data: 2026-04-01 • Autor: Katarzyna Bereda
Jestem właścicielką mieszkania i planuję zawrzeć umowę najmu okazjonalnego. Wyraziłam zgodę na trzymanie przez najemcę kota w lokalu, jednak chciałabym odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy. Zależy mi na wprowadzeniu do umowy zapisu, zgodnie z którym najemca będzie ponosił odpowiedzialność za wszelkie szkody wyrządzone przez zwierzę, a także za ewentualne koszty przywrócenia lokalu do właściwego stanu po zakończeniu najmu, np. ozonowania mieszkania z powodu zapachu. Znalazłam informację o art. 431 Kodeksu cywilnego oraz o możliwości zawarcia przez najemcę polisy ubezpieczeniowej obejmującej szkody wyrządzone przez zwierzę. Nie mam jednak pewności, czy mogę uzależnić zawarcie umowy od wykupienia takiego ubezpieczenia i jak prawidłowo sformułować odpowiedni zapis w umowie.
.jpg)
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez zwierzę w świetle Kodeksu cywilnego
Nie ma konieczności dodatkowego regulowania tej kwestii w umowie, ponieważ odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez zwierzę została już uregulowana w art. 431 kc.
Zgodnie z treścią art. 431 § 1 kc:
„Kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy”.
Wina osoby chowającej zwierzę albo posługującej się nim jest domniemana. Oznacza to, że przyjmuje się, iż osoba odpowiedzialna nie wykonała obowiązków, jakie ją obciążały jako osobę chowającą zwierzę lub się nim posługującą. Osoba ta może jednak uwolnić się od odpowiedzialności nie tylko wtedy, gdy wykaże, że nie ponosi winy w nadzorze nad zwierzęciem ani ona, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność (np. na podstawie art. 427, 429, 430 KC), ale także wykazując, że mimo braku winy do szkody i tak by doszło (tak: P. Machnikowski, A. Śmieja, w: System PrPryw, t. 6, 2014, s. 527, Nb 79).
Nie jest natomiast wystarczające wykazanie, że w chwili wyrządzenia szkody zwierzę nie znajdowało się pod władzą odpowiedzialnego, ponieważ uciekło albo zabłąkało się. Należy wykazać, że nadzór nad zwierzęciem był wykonywany z należytą starannością oraz że podjęto właściwe środki zapobiegające powstaniu szkody (R. Longchamps de Bérier, Uzasadnienie projektu kodeksu zobowiązań z uwzględnieniem ostatecznego tekstu kodeksu. Art. 1–167, t. I, Warszawa 1934, s. 215; W. Czachórski, w: System PrCyw, t. III, cz. 1, s. 596).
Wykazaniem braku winy będzie udowodnienie, że dochowano należytych środków, aby zwierzę nie wyrządziło szkody oraz aby nie zabłądziło lub nie uciekło (A. Szpunar, Odpowiedzialność za szkody, s. 39).
Możliwość wprowadzenia odpowiedniego zapisu do umowy
Można wprowadzić do umowy zapis, zgodnie z którym „najemca ponosi wszelkie szkody związane z chowaniem i trzymaniem w lokalu zwierzęcia i zobowiązany jest przywrócić lokal do stanu sprzed wydania lokalu oraz usunąć wszelkie ślady i szkody, które powstały na skutek chowania zwierzęcia”. Należy jednak pamiętać, że taki zapis w istocie powiela regulację ustawową, ponieważ odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzę wynika wprost z przepisów Kodeksu cywilnego.
Ubezpieczenie najemcy jako dodatkowe zabezpieczenie
Właściciel może wprowadzić do umowy obowiązek zawarcia przez najemcę ubezpieczenia OC obejmującego szkody wyrządzone przez zwierzę albo przewidzieć obowiązek ubezpieczenia lokalu również od takich szkód i odpowiednio uwzględnić koszt w czynszu. Co do zasady dopuszczalne jest uzależnienie zawarcia umowy od spełnienia określonych warunków, w tym przedstawienia polisy.
Przy wydaniu i zwrocie lokalu warto sporządzić szczegółowy protokół zdawczo-odbiorczy oraz dokumentację fotograficzną, co ułatwi ewentualne dochodzenie roszczeń.
Podsumowanie
Odpowiedzialność najemcy za szkody wyrządzone przez zwierzę wynika bezpośrednio z art. 431 kc i nie wymaga dodatkowego uregulowania w umowie. Wprowadzenie odpowiedniego zapisu może jednak mieć walor porządkujący i prewencyjny. Dopuszczalne jest także zobowiązanie najemcy do zawarcia polisy OC obejmującej szkody wyrządzone przez zwierzę. Kluczowe znaczenie praktyczne ma staranna dokumentacja stanu lokalu przy jego wydaniu i odbiorze.
Przykłady
Przykład 1
Najemca trzyma w mieszkaniu kota, który zarysował drzwi i zniszczył fragment podłogi. Właściciel może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 431 kc, a także potrącić koszt naprawy z kaucji.
Przykład 2
Po zakończeniu najmu w lokalu utrzymuje się intensywny zapach zwierzęcia i konieczne jest przeprowadzenie ozonowania. Jeżeli koszt ten wynika z obecności zwierzęcia, najemca ponosi odpowiedzialność za jego pokrycie.
Przykład 3
W umowie przewidziano obowiązek przedstawienia polisy OC obejmującej szkody wyrządzone przez zwierzę. Najemca dostarcza stosowny dokument przed podpisaniem umowy, co stanowi dodatkowe zabezpieczenie interesów właściciela.
Oferta porad prawnych
Udzielamy kompleksowych porad prawnych z zakresu najmu, odpowiedzialności odszkodowawczej oraz zabezpieczania interesów właścicieli nieruchomości. Pomagamy w redagowaniu i analizie umów oraz w dochodzeniu roszczeń.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Najem okazjonalny, wypowiedzenie umowy, zgodność zapisów z ustawą o ochronie praw lokatorów")
.jpg "Najem okazjonalny, nowe warunki umowy, kaucja i akt notarialny")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Split payment a postanowienia umowy, czy firma może jednostronnie zmienić sposób zapłaty
» Najem okazjonalny, odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzę
» Sprzedaż samochodu, podpisanie umowy cudzymi danymi, groźby sądowe kupującego
» Najem okazjonalny, nowe warunki umowy, kaucja i akt notarialny
» Umowa najmu na czas oznaczony, brak klauzuli wypowiedzenia, czy obowiązuje 3 miesięczny termin
