Umowa o kształcenie, wypowiedzenie przed rozpoczęciem nauki, obowiązek zapłaty czesnego
• Data: 2026-03-25 • Autor: Katarzyna Bereda
Zawarłam umowę o kształcenie w niepublicznym liceum na rok szkolny 2025/2026. Umowa została podpisana w maju i miała obowiązywać do końca sierpnia następnego roku. Przed rozpoczęciem roku szkolnego złożyłam wypowiedzenie umowy, a moje dziecko nie rozpoczęło nauki ani nie uczestniczyło w żadnych zajęciach. Nie dokonałam również żadnej wpłaty, mimo że umowa przewidywała płatność czesnego w trzech ratach, z czego pierwsza była wskazana na termin podpisania umowy.
W umowie znalazł się zapis dotyczący możliwości wypowiedzenia umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia powiązanego z zakończeniem kolejnego trymestru, jednak zapis ten odwołuje się do paragrafu, który faktycznie nie reguluje kalendarza szkolnego. Wygląda to na błąd redakcyjny umowy. Kalendarz roku szkolnego nie został mi przekazany przed wypowiedzeniem umowy, a mimo to szkoła domaga się zapłaty pełnej kwoty za pierwszy trymestr. Zastanawiam się, czy w tej sytuacji istnieje możliwość uniknięcia obowiązku zapłaty.
.jpg)
Skuteczność wypowiedzenia umowy
Nawet przy uwzględnieniu nieścisłości i błędów redakcyjnych w umowie, należy przyjąć, że zgodnie z jej treścią wypowiedzenie staje się skuteczne dopiero z końcem trymestru. Oznacza to, że szkoła może twierdzić, iż do tego momentu umowa obowiązywała, a po stronie rodzica powstał obowiązek zapłaty wynagrodzenia za pierwszy okres rozliczeniowy.
Możliwość polubownego rozwiązania sporu
W praktyce najprostszym rozwiązaniem jest próba porozumienia się ze szkołą. Argumentem może być fakt, że dziecko nie przystąpiło do nauki, nie korzystało z zajęć ani świadczeń edukacyjnych, a wypowiedzenie zostało złożone jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego. W wielu przypadkach placówki decydują się na odstąpienie od dochodzenia pełnej opłaty.
Wada oświadczenia woli i błąd przy zawarciu umowy
Alternatywą jest podjęcie próby unieważnienia umowy poprzez powołanie się na wadę oświadczenia woli, w szczególności błąd. Nie mogą to być jednak przyczyny osobiste, lecz okoliczności leżące po stronie szkoły, takie jak wprowadzenie w błąd co do warunków umowy, wysokości opłat, harmonogramu zajęć czy sposobu nauczania.
Zgodnie z art. 84 kc § 1:
„W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej. § 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści.”
Chodzi tu o sytuację, w której osoba zawierająca umowę działała w oparciu o błędne wyobrażenie o jej istotnych elementach. Dla oceny błędu decydujący jest moment składania oświadczenia woli. Jak wskazano w wyroku WSA w Gliwicach z 25.09.2009 r. (III SA/Gl 631/09), hipotezą art. 84 § 1 KC objęte jest pozostawanie pod wpływem błędu w chwili składania oświadczenia woli.
Forma i skutki uchylenia się od skutków prawnych umowy
Zgodnie z art. 88 kc § 1:
„Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.”
§ 2 tego przepisu stanowi, że uprawnienie to wygasa z upływem roku od wykrycia błędu.
Skuteczne uchylenie się od oświadczenia woli prowadzi do nieważności całej umowy, a tym samym do obowiązku zwrotu ewentualnie spełnionych świadczeń i braku podstaw do żądania zapłaty czesnego. W razie braku porozumienia ze szkołą, pozostaje dochodzenie swoich racji na drodze sądowej.
Podsumowanie
Wypowiedzenie umowy przed rozpoczęciem roku szkolnego nie zawsze zwalnia automatycznie z obowiązku zapłaty czesnego. Kluczowe znaczenie ma treść umowy oraz sposób uregulowania okresu wypowiedzenia. W określonych sytuacjach możliwe jest jednak unieważnienie umowy z powodu błędu przy jej zawarciu. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy dokumentów i okoliczności.
Przykłady
Przykład 1
Rodzic podpisał umowę z prywatną szkołą, która zapewniała o określonym profilu nauczania. Po otrzymaniu szczegółowych informacji okazało się, że program znacząco odbiega od wcześniejszych zapewnień, co umożliwiło uchylenie się od umowy z powodu błędu.
Przykład 2
Umowa przewidywała płatność czesnego od dnia rozpoczęcia zajęć, jednak szkoła zażądała opłaty mimo rezygnacji złożonej przed inauguracją roku szkolnego. Spór zakończył się polubownym porozumieniem i odstąpieniem od żądania zapłaty.
Przykład 3
Rodzice zostali wprowadzeni w błąd co do wysokości dodatkowych opłat, które nie były jasno wskazane w umowie. Po wykazaniu tej okoliczności umowa została uznana za nieważną.
Oferta porad prawnych
Udzielamy porad prawnych dotyczących umów o kształcenie, sporów z placówkami edukacyjnymi oraz dochodzenia roszczeń lub obrony przed niezasadnymi żądaniami. Pomagamy również w sporządzaniu pism i ocenie ryzyka postępowania sądowego.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25.09.2009 r. sygn. akt III SA/Gl 631/09
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Pożyczka dla spółki z o.o. od wspólnika, skutki podatkowe i zasady oprocentowania")
.jpg "Najem okazjonalny, wypowiedzenie umowy, zgodność zapisów z ustawą o ochronie praw lokatorów")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Umowa o kształcenie, wypowiedzenie przed rozpoczęciem nauki, obowiązek zapłaty czesnego
» Pożyczka dla spółki z o.o. od wspólnika, skutki podatkowe i zasady oprocentowania
» Umowa B2B ? wypowiedzenie przed pierwszym dniem pracy a kara umowna
» Sprzedaż udziałów w spółce z o.o., jak zabezpieczyć sprzedającego, na co uważać w umowie
» Umowa pośrednictwa nieruchomości, brak klasycznego wskazania stron, czy umowa jest ważna
