Nieterminowe wykonanie umowy o dzieło, prawa zamawiającego, odstąpienie od umowy i odszkodowanie
• Data: 2026-02-02 • Autor: Katarzyna Bereda
Zawarłem umowę ze stolarzem na wykonanie zabudowy kuchennej oraz innych elementów wyposażenia domu, takich jak szafy, zabudowy łazienek i sufit podwieszany. Umowa przewidywała konkretne terminy realizacji, jednak żaden z nich nie został dotrzymany. Do dziś wykonano jedynie część zamówienia – około 60% kuchni i zabudowy łazienek, natomiast pozostałe elementy nie zostały zrealizowane w ogóle.
Pomimo wielokrotnych zapewnień o dokończeniu prac oraz pisemnego wezwania do realizacji umowy, wykonawca nadal nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Przekłada terminy, unika kontaktu, a prace są prowadzone sporadycznie i w bardzo ograniczonym zakresie. W trakcie realizacji domagał się kolejnych płatności, mimo że sam przyznawał, iż nie wykonał jeszcze znacznej części mebli. Z powodu opóźnień poniosłem dodatkowe koszty, w tym związane z wynajmem mieszkania zastępczego. Chciałbym ustalić, jakie kroki prawne mogę podjąć, aby skutecznie rozwiązać ten problem.
.jpg)
Charakter prawny umowy
W opisanej sytuacji mamy do czynienia z umową o dzieło. Zgodnie z art. 627 kc:
„Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.”
Wynagrodzenie stanowi element przedmiotowo istotny tej umowy, co oznacza, że jest ona zawsze odpłatna. Jeżeli dzieło nie zostało ukończone w umówionym terminie, zastosowanie mają szczególne przepisy kodeksu cywilnego regulujące odpowiedzialność wykonawcy.
Opóźnienie w wykonaniu dzieła
Zgodnie z art. 635 kc:
„Jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła.”
Przepis ten ma zastosowanie również wtedy, gdy termin wykonania dzieła już upłynął, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. wyrok z 12.1.2012 r., IV CSK 182/11.
Wadliwe lub sprzeczne z umową wykonywanie prac
Zgodnie z art. 636 § 1 kc:
„Jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie.”
W sytuacji długotrwałych opóźnień i braku realnych działań wykonawcy, zamawiający jest uprawniony do skorzystania z tych uprawnień.
Odstąpienie od umowy i roszczenia odszkodowawcze
W przypadku odstąpienia od umowy zastosowanie ma art. 494 § 1 kc:
„Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.”
Oznacza to, że po skutecznym odstąpieniu od umowy możliwe jest dochodzenie zarówno zwrotu zapłaconych kwot, jak i odszkodowania za szkody wynikające z opóźnień, w tym kosztów poniesionych z powodu braku terminowej realizacji umowy.
Podsumowanie
W opisanym przypadku wykonawca rażąco naruszył postanowienia umowy o dzieło, nie dotrzymując terminów i nie realizując znacznej części zamówienia. Przepisy kodeksu cywilnego dają zamawiającemu prawo do odstąpienia od umowy bez wyznaczania kolejnych terminów. Po odstąpieniu możliwe jest dochodzenie zwrotu zapłaconych kwot oraz odszkodowania za poniesione szkody. Kluczowe znaczenie ma sporządzenie pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy z powołaniem się na odpowiednie przepisy.
Przykłady
Przykład 1
Zamawiający podpisał umowę na wykonanie mebli na wymiar z terminem realizacji do końca marca. Po kilku miesiącach wykonano jedynie część zabudowy, a wykonawca przestał odbierać telefony. Zamawiający odstąpił od umowy na podstawie art. 635 kc i dochodził zwrotu zapłaconej zaliczki.
Przykład 2
Wykonawca prowadził prace nieregularnie, każdorazowo przekładając termin zakończenia dzieła. Po bezskutecznym wezwaniu do dokończenia prac zamawiający powierzył wykonanie dzieła innej firmie na koszt pierwotnego wykonawcy, powołując się na art. 636 § 1 kc.
Przykład 3
Z powodu nieterminowej realizacji umowy zamawiający musiał ponieść koszty wynajmu lokalu zastępczego. Po odstąpieniu od umowy dochodził od wykonawcy odszkodowania obejmującego te dodatkowe wydatki na podstawie art. 494 kc.
Oferta porad prawnych
Udzielamy kompleksowych porad prawnych dotyczących umów o dzieło, niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań oraz dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Pomagamy również w sporządzaniu pism, wezwań i oświadczeń oraz w ocenie zasadności skierowania sprawy na drogę sądową.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r., IV CSK 182/11
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Czy przysługuje odszkodowanie za opóźnione przyłączenie do sieci energetycznej")
.jpg "Niedopuszczenie do zajęć i egzaminu, skutki prawne dla uczestnika szkolenia")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Nieterminowe wykonanie umowy o dzieło, prawa zamawiającego, odstąpienie od umowy i odszkodowanie
» Niedopuszczenie do zajęć i egzaminu, skutki prawne dla uczestnika szkolenia
» Cesja praw z rękojmi po darowiźnie mieszkania, odpowiedzialność dewelopera
» Czy przysługuje odszkodowanie za opóźnione przyłączenie do sieci energetycznej
» Zakaz konkurencji po latach współpracy – czy praca dla dewelopera to już naruszenie umowy?
