Zwrot niewykorzystanej dachówki – czy sprzedawca musi ją przyjąć?

Czy sprzedawca musi przyjąć niewykorzystaną dachówkę?

Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, gdzie i na jakich zasadach zawarto umowę. Zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego podstawowym skutkiem sprzedaży jest przeniesienie własności i wydanie rzeczy kupującemu w zamian za zapłatę ceny. Jeżeli dachówka jest zgodna z umową i nie ma wad, przepisy o sprzedaży nie nakładają na sklep stacjonarny ogólnego obowiązku przyjęcia jej tylko dlatego, że po budowie została nadwyżka.

Inaczej należy ocenić sytuację, w której sprzedawca przed zakupem albo później jednoznacznie zgodził się przyjąć niewykorzystany materiał i zwrócić odpowiadającą mu część ceny. Taka obietnica może stać się elementem umowy sprzedaży albo odrębnym porozumieniem stron. Wówczas podstawą żądania nie jest zwykłe ustawowe prawo do zwrotu, lecz obowiązek wykonania uzgodnienia.

Nie należy też mylić zwrotu pełnowartościowej nadwyżki z reklamacją. Reklamacja z tytułu niezgodności towaru z umową służy wtedy, gdy dachówka nie odpowiada umowie, na przykład ma niewłaściwy model, kolor, parametry albo jest uszkodzona. Sama okoliczność, że materiału kupiono za dużo, nie stanowi niezgodności towaru z umową.

Czy zapewnienie przesłane e-mailem jest wiążące?

Tak, wiadomość e-mail może być ważnym dowodem treści ustaleń. Z art. 60 i 61 Kodeksu cywilnego wynika, że wola może zostać wyrażona również elektronicznie, o ile ujawniono ją w sposób dostateczny i wiadomość dotarła do adresata w taki sposób, że mógł zapoznać się z jej treścią. Dla takiego uzgodnienia co do zasady nie jest konieczny odręczny podpis.

Największe znaczenie ma dokładne brzmienie korespondencji. Sformułowanie „przyjmiemy niewykorzystaną dachówkę i zwrócimy cenę” jest znacznie silniejsze niż ogólna informacja „zwroty są zwykle możliwe”. Zgodnie z art. 65 Kodeksu cywilnego przy interpretacji oświadczeń bada się okoliczności, zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie wyłącznie pojedyncze słowa wyrwane z kontekstu.

Trzeba sprawdzić, czy obietnica zawierała warunki, takie jak termin zwrotu, pełne opakowania, całe palety, brak uszkodzeń, posiadanie dowodu zakupu albo wymóg wcześniejszego zgłoszenia. Sprzedawca może powołać się na warunek, który rzeczywiście uzgodniono, ale nie powinien dopisywać nowych ograniczeń dopiero po zgłoszeniu zwrotu.

Czy wycofanie dachówki przez producenta zwalnia sprzedawcę?

Nie automatycznie. Jeżeli sprzedawca zobowiązał się do odbioru towaru i zwrotu ceny, powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią, co wynika z art. 353¹ i art. 354 Kodeksu cywilnego. Trudność w ponownej sprzedaży, spadek popytu albo wycofanie danego modelu z bieżącej oferty są zazwyczaj ryzykiem gospodarczym sprzedawcy, a nie zdarzeniem, które samo przez się usuwa zawarte porozumienie.

Art. 471 Kodeksu cywilnego przewiduje odpowiedzialność za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że dłużnik wykaże okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Nie oznacza to jednak, że każde utrudnienie zwalnia go z obowiązku. Przyjęcie palety i zwrot ceny pozostają zwykle obiektywnie możliwe, nawet gdy sprzedawca nie chce albo nie może ponownie sprzedać produktu.

Art. 475 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, w której świadczenie stało się niemożliwe wskutek okoliczności niezależnych od dłużnika. W opisanym przypadku samo zakończenie produkcji dachówki najczęściej nie powoduje takiej niemożliwości, ponieważ sprzedawca nadal może odebrać istniejący towar i rozliczyć się z kupującym. Odmienna ocena może być uzasadniona, jeżeli zwrot był wyraźnie uzależniony od pozostawania modelu w bieżącej ofercie, zachowania określonego terminu lub spełnienia innych uzgodnionych warunków.

Zakup przez internet a ustawowe odstąpienie od umowy

Jeżeli umowę zawarto na odległość, na przykład przez sklep internetowy, konsument ma co do zasady 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny. Termin liczony jest zwykle od objęcia towaru w posiadanie. Jest to uprawnienie niezależne od dodatkowej obietnicy sprzedawcy.

Prawo odstąpienia może być wyłączone między innymi wtedy, gdy towar został wyprodukowany według specyfikacji konsumenta lub służy zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb. Sam zakup standardowego modelu dachówki w większej liczbie nie przesądza jeszcze, że jest to towar wykonany na indywidualne zamówienie. Znaczenie ma to, czy materiał został faktycznie wyprodukowany albo trwale dostosowany specjalnie dla konkretnego kupującego.

Jeżeli przedsiębiorca nie przekazał wymaganej informacji o prawie odstąpienia, termin może ulec ustawowemu przedłużeniu. W przypadku zakupu sprzed około roku trzeba jednak dokładnie ustalić datę odbioru, sposób zawarcia umowy i treść pouczeń. Po upływie ustawowego terminu nadal może obowiązywać korzystniejsze, dobrowolne zobowiązanie sprzedawcy do przyjęcia nadwyżki.

Jak skutecznie wezwać sprzedawcę do odbioru dachówki i zwrotu ceny?

Najpierw należy obliczyć liczbę zwracanych sztuk oraz odpowiadającą im cenę, z uwzględnieniem ewentualnych rabatów przypisanych do całego zamówienia. Następnie warto wysłać wezwanie jednocześnie e-mailem i listem poleconym albo w inny sposób pozwalający wykazać jego doręczenie.

W wezwaniu należy:

1. wskazać datę i numer zamówienia lub faktury,
2. przytoczyć albo załączyć wiadomość zawierającą zgodę na zwrot,
3. opisać ilość, model i stan niewykorzystanej dachówki,
4. potwierdzić gotowość wydania towaru w sposób uzgodniony ze sprzedawcą,
5. zażądać odbioru dachówki i zwrotu konkretnej kwoty w oznaczonym terminie, na przykład 7 albo 14 dni,
6. podać numer rachunku i zastrzec dochodzenie dalszych roszczeń w razie odmowy.

Jeżeli strony nie określiły terminu wykonania zobowiązania, zgodnie z art. 455 Kodeksu cywilnego powinno ono zostać wykonane niezwłocznie po wezwaniu. Po wymagalności świadczenia pieniężnego można żądać odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego.

Do czasu zakończenia sporu należy zabezpieczyć dachówkę przed uszkodzeniem i nie wykorzystywać jej do innych prac. Jeżeli sprzedawca zobowiązał się do odbioru, kupujący powinien umożliwić odbiór. Jeżeli z uzgodnień wynikał obowiązek dostarczenia materiału do sklepu, trzeba zaproponować konkretny termin i sposób przekazania.

Co zrobić, gdy sprzedawca nadal odmawia?

Konsument może zwrócić się o bezpłatną pomoc do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. Możliwe jest także skorzystanie z pozasądowego rozwiązania sporu, w szczególności przy wsparciu Inspekcji Handlowej, jeżeli przedsiębiorca zgodzi się uczestniczyć w takim postępowaniu.

Gdy polubowne działania nie przyniosą rezultatu, pozostaje droga sądowa. Sposób sformułowania pozwu zależy od treści porozumienia: w jednej sprawie właściwe będzie żądanie zapłaty określonej kwoty z jednoczesnym zaoferowaniem zwrotu dachówki, w innej żądanie wykonania obowiązku odbioru i rozliczenia. Przed wniesieniem pozwu trzeba ustalić, czy wiadomość sprzedawcy była bezwarunkowym zobowiązaniem, czy tylko informacją o ogólnej praktyce sklepu.

Najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

W opisanej sytuacji kluczowa jest treść e-maila sprzedawcy. Jeżeli zawiera on jednoznaczne, bezwarunkowe zobowiązanie do przyjęcia niewykorzystanej dachówki i zwrotu ceny, wycofanie modelu przez producenta nie powinno samoistnie pozbawiać kupującego roszczenia. Należy zabezpieczyć materiał i dowody, wysłać formalne wezwanie, a po odmowie rozważyć pomoc rzecznika konsumentów, postępowanie polubowne albo pozew.

Źródła:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795; historia aktu: ISAP.

Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 1796.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Odstąpienie od umowy.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.