Zmiana ceny w umowie z domem opieki ? prawa konsumenta i możliwe działania
• Data: 2026-01-07 • Autor: Katarzyna Nosal
Mamy umowę z prywatnym domem opieki. Dom opieki zmienia cenę usługi z dniem 01.11.2024, o czym informuje mnie 02.10.2024.
Czy taki tryb informowania o zmianie ceny jest zgodny z umową?
Czy zmiana warunków umowy (ceny) jest równoznaczna z wypowiedzeniem, jeśli nie podpiszę aneksu; jeżeli tak, to kiedy umowa wygasa – z jaką datą?
Dom opieki uważa, że jeśli nie podpiszę aneksu, mam napisać wypowiedzenie umowy, którego tryb zaczyna obowiązywać z końcem miesiąca – czyli w tym wypadku z końcem października ze skutkiem na początek grudnia. Czyli musiałabym zapłacić za cały listopad. Czy to zgodnie z prawem?
Uważam, że dom opieki zgodnie z umową powinien poinformować o zmianie ceny do końca września, aby dać mi szansę na rezygnację przed końcem miesiąca. Poza tym wydaje mi się, że zmiana ceny jest równoznaczna z rozwiązaniem umowy ze strony domu opieki w przypadku braku akceptacji aneksu. W jakim trybie? Zgodnie z umową – płatności dokonuję do 10. dnia miesiąca za okres do 11. dnia kolejnego miesiąca.
Zapisy umowy
Analizując zapisy umowy z domem opieki, należy mieć na względzie nie tylko ich treść, ale też pewne ogólne zasady prawa cywilnego. Sama treść, w kontekście zasady pacta sunt servanda (z łac. umów należy dotrzymywać) oraz art. 3531 Kodeksu cywilnego – „strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego” – sugerują, że postanowienia umowy zostały tu dochowane przez usługodawcę, a Pani nie ograniczono możliwości wypowiedzenia umowy. Nie ma przepisów dotyczących wypowiedzenia wynagrodzenia za usługę. Specjalne przepisy oczywiście obowiązują w przypadku najmu lokali mieszkalnych, ale żaden z nich nie zakłada natychmiastowego rozwiązania umowy w przypadku nieprzyjęcia nowych warunków.
Niedozwolone klauzule umowne
Jednak można by w tym przypadku rozważyć, czy zapis, który do tej pory nie budził Pani zastrzeżeń, nie stanowi niedozwolonej klauzuli umownej. Zgodnie z art. 3851 „postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne)”. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Artykuł 3853 zawiera katalog postanowień niedozwolonych i tak w punkcie 10 tego przepisu ustalono, że niedozwolonym postanowieniem umowy jest takie, które „uprawnia kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie”. Właściwie do tego sprowadza się art. 10 ust. 2 umowy. Nie uzależniono bowiem zmian w tym zmiany wynagrodzenia od ważnej, wskazanej konkretnie przyczyny. Jednostronne zmiany zazwyczaj obejmują takie sytuacje, gdy następuje coroczna waloryzacja wynagrodzenia o określony wskaźnik (np. któryś ze wskaźników ogłaszanych przez GUS, inflacji itp.). Tutaj zmiana jest oderwana od jakiegokolwiek uzasadnienia i w dodatku zdecydowanie jest jednostronna, bo wchodzi w życie niezależnie od „udawanej tym razem” akceptacji w postaci aneksu. W punkcie 19. wskazane są postanowienia, które przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia. Niezwykle istotny tutaj jest punkt 20. – niedozwolone postanowienia umowne to takie, które przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy.
Jak już wspomniałam, niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta. Jak to wykazać i zastosować? W Pani przypadku niedozwolone postanowienia umowne to to, które wskazuje na możliwość jednostronnej zmiany umowy i tylko ono nie wiązałoby Pani. Zatem wprowadzona w ten sposób zmiana nie powinna wywołać skutku, a Pani powinna móc wypowiedzieć umowę na normalnych zasadach, ale bez uwzględnienia wzrostu ceny. Co więcej, gdyby nie zgodziła się Pani na podpisanie aneksu i nie wypowiedziała umowy, to cena winna pozostać dotychczasowa. Problem polega na tym, że w tej sytuacji po pierwsze dom opieki dochodziłby wyższego wynagrodzenia na drodze sądowej, po drugie ma uprawnienie do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Oczywiście to z punktu widzenia usługodawcy i zapewne tego usługodawca by się trzymał. Spór skończyłby się w sądzie, gdzie Pani musiałaby powoływać się właśnie na zasady, które opisałam wyżej. Wynik w sądzie nigdy nie jest peny, chociaż tu wygląda to na sprawę ewidentną. Niemniej jednak, mając na uwadze, że w przypadku kilku miesięcy opłacania „czynszu” w niższej wysokości, ewentualna przegrana w takim procesie może być kosztowna.
Wypowiedzenie umowy po zmianie ceny
Osobiście proponuję takie rozwiązanie, by wypowiedzieć umowę zgodnie z jej zapisami, ale za następny miesiąc zapłacić wynagrodzenie zgodne z dotychczasową stawką. Wówczas ewentualna walka w sądzie nie będzie dotyczyła dużych kwot. Niezależnie od tego możemy przygotować pismo wskazujące na niedozwolone zapisy i sposób działania z propozycją rozwiązania umowy za porozumieniem stron z dniem, w którym wejdzie zmiana wynagrodzenia. Jednocześnie można zasugerować, że brak stosownej reakcji domu opieki na Pani propozycję i brak stosownych zmian w umowach spowoduje skierowanie sprawy do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wpisania zapisów umowy do rejestru klauzul abuzywnych. Decyzja prezesa UOKiK uznająca postanowienie wzorca umowy za niedozwolone ma skutek w stosunku do przedsiębiorcy, który ją stosował, oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na postawie klauzuli wskazanej w decyzji. W swoich rozstrzygnięciach prezes UOKiK może również określić środki usunięcia trwających skutków bezprawnej praktyki przedsiębiorcy i nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną. Oczywiście tę ścieżkę można obrać niezależnie od rozwiązania przez Panią umowy z domem opieki.
Przykłady
Podwyżka opłat w umowie z domem opieki
Pani Anna podpisała umowę z domem opieki na opiekę nad swoją mamą. Po kilku miesiącach dom opieki przesłał aneks do umowy, w którym jednostronnie podniesiono miesięczną opłatę o 20%, bez podania konkretnej przyczyny. Pani Anna nie zgodziła się na zmianę, jednak dom opieki poinformował ją, że nowe warunki będą obowiązywać niezależnie od jej akceptacji.
Zmiana zasad korzystania z usług
Pan Marek podpisał umowę z domem opieki dotyczącą opieki nad swoim ojcem, w której ustalono harmonogram odwiedzin i dostęp do dodatkowych usług. Po kilku miesiącach dom opieki jednostronnie zmienił regulamin, ograniczając dostęp do niektórych usług oraz wprowadzając dodatkowe opłaty za korzystanie z nich, bez uprzedniej zgody pana Marka.
Problemy z rozwiązaniem umowy
Pani Ewa zawarła umowę z domem opieki, w której ustalono możliwość wypowiedzenia jej z miesięcznym okresem wypowiedzenia. Po roku dom opieki wprowadził nowy regulamin, który przewidywał 3-miesięczny okres wypowiedzenia oraz kary umowne za wcześniejsze rozwiązanie. Pani Ewa chciała zakończyć współpracę na dotychczasowych zasadach, jednak dom opieki odmówił przyjęcia wypowiedzenia i zagroził skierowaniem sprawy do sądu.
Podsumowanie
Analizując zapisy umów z domem opieki, warto zwrócić uwagę na ewentualne niedozwolone klauzule, takie jak jednostronne zmiany wynagrodzenia lub zasad współpracy bez ważnej przyczyny. Przykłady życiowe pokazują sytuacje, w których konsumenci mogą napotkać trudności związane z podwyżką opłat, zmianą zasad korzystania z usług czy problemami z rozwiązaniem umowy, co może skutkować koniecznością dochodzenia swoich praw na drodze sądowej lub zgłoszeniem sprawy do UOKiK.
Oferta porad prawnych
Oferujemy kompleksowe porady prawne dotyczące analizy i negocjacji umów z domami opieki, w tym weryfikacji zapisów mogących stanowić niedozwolone klauzule umowne. Pomożemy w przygotowaniu odpowiednich pism, skutecznym wypowiedzeniu umowy lub dochodzeniu swoich praw w przypadku sporu. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Możliwość wypowiedzenia umowy nauczyciela współorganizującego")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Cesja praw z rękojmi po darowiźnie mieszkania, odpowiedzialność dewelopera
» Czy przysługuje odszkodowanie za opóźnione przyłączenie do sieci energetycznej
» Zakaz konkurencji po latach współpracy – czy praca dla dewelopera to już naruszenie umowy?
» Spłata pożyczki po śmierci wierzyciela, prawa i obowiązki spadkobierców
» Problemy z wykonawcą programu ?Czyste Powietrze?
