Opóźniony montaż drzwi i rolet – odstąpienie, zwrot zaliczki i naprawa szkód

Czy można odstąpić od umowy z powodu opóźnionego montażu?

Tak, ale odstąpienie powinno zostać oparte na właściwej podstawie prawnej i poprzedzone działaniami odpowiednimi do stanu sprawy. Sam fakt, że wykonawca przez kilka miesięcy nie zakończył montażu, jest istotny, lecz przy braku wpisanego do umowy terminu końcowego najbezpieczniej nie ograniczać się do ogólnego żądania „natychmiastowego wykonania”.

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie został oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, zastosowanie ma art. 455 Kodeksu cywilnego. Świadczenie powinno być wtedy spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. W praktyce należy wysłać wykonawcy wezwanie, w którym zostanie wskazany konkretny, odpowiedni termin na zakończenie wszystkich prac, na przykład 14 albo 21 dni, zależnie od zakresu pozostałych czynności.

W umowie wzajemnej podstawą odstąpienia może być następnie art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego. W piśmie trzeba wyznaczyć dodatkowy termin do wykonania zobowiązania i zastrzec, że po jego bezskutecznym upływie zostanie złożone oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Po upływie terminu warto wysłać osobne, jednoznaczne oświadczenie o odstąpieniu i wezwanie do rozliczenia stron.

Jeżeli relacja ma cechy umowy o dzieło, znaczenie może mieć również art. 635 Kodeksu cywilnego. Pozwala on odstąpić od umowy, gdy opóźnienie w rozpoczęciu lub wykończeniu dzieła jest tak duże, że ukończenie w umówionym czasie jest nieprawdopodobne. Gdy jednak umowa nie wskazuje terminu, powołanie się wyłącznie na ten przepis może prowadzić do sporu. Dlatego bezpieczniejszym rozwiązaniem jest równoległe zastosowanie wezwania z terminem dodatkowym.

Jaki charakter ma umowa na drzwi, rolety i montaż?

Umowa obejmująca wykonanie albo dostarczenie drzwi i rolet oraz ich montaż może łączyć elementy sprzedaży, dostawy, umowy o dzieło i usługi montażowej. O kwalifikacji nie decyduje sama nazwa dokumentu, lecz rzeczywista treść zobowiązania. Jeżeli głównym rezultatem miało być przygotowanie określonych elementów na wymiar i ich prawidłowe zamontowanie, w relacji mogą mieć zastosowanie przepisy o umowie o dzieło, w tym art. 627 Kodeksu cywilnego.

Jeżeli zamawiającym jest konsument, a wykonawcą przedsiębiorca, trzeba jednak uwzględnić także ustawę o prawach konsumenta. Zgodnie z jej art. 6 ust. 1, do umowy, w której przedsiębiorca ma przenieść własność towaru i wykonać usługę, stosuje się przepisy dotyczące umów zobowiązujących do przeniesienia własności towaru. Oznacza to, że niezgodność drzwi lub rolet z zamówieniem, ich niekompletność oraz wadliwy montaż należy oceniać przede wszystkim według przepisów o zgodności towaru z umową.

Ma to praktyczne znaczenie, ponieważ art. 637 Kodeksu cywilnego jest uchylony. Nie powinien być obecnie wskazywany jako podstawa obniżenia ceny za wady dzieła. W umowach konsumenckich dotyczących towarów właściwe są przede wszystkim art. 43a–43f ustawy o prawach konsumenta, a w pozostałym zakresie przepisy Kodeksu cywilnego.

Niezgodne drzwi, brak okuć i wadliwy montaż – jakie są prawa konsumenta?

Towar jest zgodny z umową, jeżeli odpowiada uzgodnionemu opisowi, rodzajowi, ilości, jakości, kompletności i funkcjonalności. Drzwi pełne dostarczone zamiast drzwi z przeszkleniem i pochwytem są co do zasady niezgodne z umową. Tak samo należy ocenić brak okuć, jeżeli miały być objęte ceną, a także niewłaściwy montaż, za który odpowiada przedsiębiorca.

W pierwszej kolejności konsument może żądać naprawy albo wymiany towaru. Wykonawca powinien doprowadzić towar do zgodności w rozsądnym czasie, bez nadmiernych niedogodności i na własny koszt. Jeżeli zamontowany element wymaga demontażu, naprawy lub wymiany i ponownego montażu, koszty tych czynności również obciążają przedsiębiorcę.

Konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, gdy przedsiębiorca odmówił naprawy lub wymiany, nie wykonał ich prawidłowo, niezgodność nadal występuje mimo próby usunięcia, niezgodność jest istotna albo z okoliczności wynika, że przedsiębiorca nie doprowadzi towaru do zgodności w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności.

Przy ocenie, czy można odstąpić od całej umowy, znaczenie ma zakres problemu. Jeżeli niezgodność dotyczy tylko jednych drzwi, a pozostałe elementy są prawidłowe, odstąpienie może ograniczyć się do wadliwego towaru. Odstąpienie od całej umowy jest łatwiejsze do obrony, gdy opóźnienia, braki i wady dotyczą zasadniczej części świadczenia, wykonawca wielokrotnie bezskutecznie próbował wykonać montaż albo dalsza współpraca nie prowadzi do osiągnięcia uzgodnionego rezultatu.

Czy można zlecić montaż lub poprawki innej firmie?

Jeżeli wykonawca realizuje dzieło wadliwie albo sprzecznie z umową, art. 636 § 1 Kodeksu cywilnego pozwala wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie tego terminu zamawiający może odstąpić od umowy albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo pierwotnego wykonawcy.

Nie należy jednak zlecać prac zastępczych zbyt wcześnie. Najpierw trzeba dokładnie opisać wady, umożliwić oględziny i wyznaczyć realny termin na naprawę lub dokończenie prac. Warto także uzyskać ofertę lub kosztorys drugiej firmy. Dzięki temu łatwiej wykazać, że koszt wykonania zastępczego był konieczny i ekonomicznie uzasadniony.

Uszkodzona elewacja – kto ponosi koszty naprawy?

Jeżeli elewacja została uszkodzona podczas prób montażu prowadzonych przez wykonawcę lub jego pracowników, można żądać naprawienia szkody na podstawie art. 471 w związku z art. 361 Kodeksu cywilnego. Roszczenie może obejmować uzasadnione koszty przywrócenia elewacji do stanu sprzed szkody, a jeżeli pełne odtworzenie nie jest możliwe – odpowiednią kwotę odpowiadającą rzeczywistemu uszczerbkowi.

Najważniejsze są dowody: zdjęcia przed i po montażu, nagrania, korespondencja, protokoły, zeznania świadków oraz kosztorys naprawy. Jeżeli wykonawca kwestionuje odpowiedzialność albo zakres szkody, pomocna może być opinia niezależnego fachowca. Przed naprawą warto umożliwić wykonawcy oględziny, chyba że konieczne są pilne działania zabezpieczające przed dalszym uszkodzeniem budynku.

Odszkodowanie za elewację jest odrębnym roszczeniem od naprawy lub wymiany drzwi i rolet. Można go dochodzić zarówno przy dalszym wykonywaniu umowy, jak i po odstąpieniu. Nie można jednak uzyskać podwójnej rekompensaty za ten sam uszczerbek.

Zwrot zaliczki po odstąpieniu od umowy

Jeżeli wpłacona kwota została określona jako zaliczka, stanowi część przyszłego wynagrodzenia. Po skutecznym odstąpieniu od umowy wzajemnej strony powinny zwrócić sobie otrzymane świadczenia. Zgodnie z art. 494 Kodeksu cywilnego konsument może żądać zwrotu wpłaconej kwoty, a także – na zasadach ogólnych – naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

Zaliczka nie jest tym samym co zadatek. Samo użycie słowa „zaliczka” nie daje prawa do żądania dwukrotności wpłaty. Podwójny zwrot może wynikać z art. 394 Kodeksu cywilnego tylko wtedy, gdy strony rzeczywiście zastrzegły zadatek i spełnione są przesłanki odpowiedzialności drugiej strony.

Wykonawca może próbować rozliczyć wykonane już elementy lub poniesione koszty. Nie oznacza to jednak, że może dowolnie zatrzymać całą zaliczkę. Powinien wykazać podstawę i wysokość żądanej kwoty. Przy całkowitym odstąpieniu konsument powinien jednocześnie umożliwić zwrot lub odbiór rzeczy należących do wykonawcy, o ile nie ustalono innego sposobu rozliczenia.

Czy można zatrzymać materiał i zrezygnować tylko z montażu?

Takie rozwiązanie jest możliwe, ale nie zawsze można narzucić je jednostronnie. Najbezpieczniejsze jest pisemne porozumienie określające, które drzwi i rolety pozostają u konsumenta, jaka jest ich uzgodniona wartość, jaka część wynagrodzenia dotyczy montażu, kto odpowiada za brakujące elementy oraz jak zostanie rozliczona szkoda w elewacji.

Jednostronne częściowe odstąpienie jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy świadczenia dają się rozdzielić i istnieje podstawa prawna do odstąpienia tylko w określonym zakresie. W przypadku niezgodności części towarów art. 43e ust. 5 ustawy o prawach konsumenta pozwala odstąpić od umowy w odniesieniu do tych towarów, a także innych kupionych razem, jeżeli nie można rozsądnie oczekiwać, że konsument zatrzyma wyłącznie towary zgodne z umową.

Jeżeli materiały wykonano na indywidualny wymiar, ich wartość dla innego odbiorcy może być niewielka. Nie pozbawia to konsumenta ustawowych uprawnień z powodu niezgodności albo niewykonania umowy, lecz może komplikować rozliczenia. Dlatego przed zatrzymaniem materiału warto ustalić jego rzeczywistą wartość i stan oraz zastrzec, że przyjęcie elementów nie oznacza zrzeczenia się roszczeń dotyczących braków, wad ani szkody.

Jak przygotować skuteczne wezwanie do wykonawcy?

Jedno pismo może obejmować reklamację, wezwanie do dokończenia prac, żądanie usunięcia szkody i wyznaczenie terminu dodatkowego, ale poszczególne żądania powinny być wyraźnie rozdzielone. W piśmie należy:

1. opisać umowę i płatności – datę zawarcia, zakres zamówienia, kwotę zaliczki i ustalenia dotyczące modeli, okuć oraz montażu;
2. wymienić niewykonane obowiązki – brak montażu, brak okuć, niedostarczone elementy i niezakończone prace;
3. opisać niezgodności – na przykład drzwi pełne zamiast modelu z przeszkleniem i pochwytem;
4. wskazać szkodę – miejsca i zakres uszkodzeń elewacji oraz żądanie oględzin lub naprawy;
5. sformułować konkretne roszczenia – naprawa, wymiana, dokończenie montażu, dostarczenie okuć, zwrot określonej kwoty lub naprawienie szkody;
6. wyznaczyć odpowiedni termin – liczony od doręczenia pisma, z podaniem konkretnej daty końcowej;
7. zapowiedzieć dalsze działania – odstąpienie od umowy, obniżenie ceny, wykonanie zastępcze i dochodzenie odszkodowania.

Jeżeli pismo stanowi reklamację konsumencką, przedsiębiorca co do zasady powinien odpowiedzieć w terminie 14 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji. Reguła ta nie zastępuje jednak oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Jeżeli w wezwaniu wyznaczono termin dodatkowy pod rygorem odstąpienia, po jego bezskutecznym upływie należy złożyć odrębne oświadczenie, chyba że treść wcześniejszego pisma została skonstruowana w sposób wywołujący skutek automatycznie i nie budzi wątpliwości.

Jak doręczyć pismo i zabezpieczyć dowody?

Wezwanie warto wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, przesyłką kurierską z dowodem doręczenia albo pocztą elektroniczną, jeżeli strony wcześniej komunikowały się w ten sposób. Dobrą praktyką jest wysłanie go równocześnie kilkoma kanałami. Termin należy liczyć od chwili, gdy wykonawca mógł zapoznać się z pismem.

Do dokumentacji należy dołączyć lub zachować:

• umowę, ofertę, zamówienie, specyfikację i wizualizacje produktów;
• potwierdzenie przelewu zaliczki;
• wiadomości e-mail, SMS i komunikatory;
• zdjęcia dostarczonych drzwi, brakujących okuć i uszkodzeń elewacji;
• notatki z datami wizyt i prób montażu;
• kosztorys naprawy elewacji i ofertę wykonania zastępczego;
• potwierdzenia nadania i doręczenia pism.

Przed demontażem, naprawą elewacji albo zleceniem montażu innej firmie warto wykonać pełną dokumentację. W sporze sądowym kluczowe będzie wykazanie nie tylko naruszenia umowy, lecz także wysokości kosztów i związku pomiędzy działaniem wykonawcy a szkodą.

Odstąpienie w ciągu 14 dni a odstąpienie z powodu naruszenia umowy

Nie należy mylić dwóch różnych instytucji. Prawo odstąpienia bez podania przyczyny dotyczy zasadniczo umów zawartych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa i jest ograniczone terminem ustawowym. W przypadku drzwi lub rolet wykonanych według indywidualnych wymiarów może działać wyjątek dotyczący towaru nieprefabrykowanego, wyprodukowanego według specyfikacji konsumenta.

Wyjątek ten nie odbiera jednak prawa do reklamacji, obniżenia ceny ani odstąpienia z powodu istotnej niezgodności, opóźnienia lub niewykonania umowy. Konsument nie rezygnuje więc z ochrony tylko dlatego, że produkt został wykonany na wymiar. Zmienia się jedynie podstawa prawna: nie chodzi o swobodną rezygnację z zakupu, lecz o reakcję na naruszenie obowiązków przez przedsiębiorcę.

Co zrobić krok po kroku?

1. Zabezpiecz dowody i sporządź listę wszystkich niewykonanych prac, braków, niezgodności oraz szkód.
2. Ustal cel: pełne odstąpienie i zwrot zaliczki, dokończenie prac, wymiana elementów, obniżenie ceny albo zatrzymanie materiału i wykonanie zastępcze.
3. Wyślij reklamację i wezwanie z konkretnymi żądaniami, odpowiednim terminem oraz zapowiedzią dalszych kroków.
4. Po upływie terminu złóż jednoznaczne oświadczenie o odstąpieniu albo zleć poprawki innej firmie, jeżeli spełnione są przesłanki wykonania zastępczego.
5. Wezwij do rozliczenia: zwrotu zaliczki, zapłaty różnicy po obniżeniu ceny, odbioru materiałów oraz pokrycia kosztów naprawy elewacji.
6. Nie potrącaj dowolnych kwot. Jeżeli chcesz dokonać potrącenia, wierzytelności muszą spełniać ustawowe warunki, a oświadczenie powinno jasno wskazywać kwoty i podstawy.
7. W razie sporu rozważ pomoc miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów, mediację albo pozew o zapłatę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy brak terminu w umowie oznacza, że wykonawca może zwlekać bez końca?

Nie. Gdy termin nie został oznaczony, można wezwać wykonawcę do spełnienia świadczenia i wyznaczyć odpowiedni termin. Dla bezpiecznego odstąpienia warto wskazać termin dodatkowy oraz wyraźnie zapowiedzieć skutek jego niedotrzymania.

Czy mogę od razu żądać zwrotu całej zaliczki?

Takie żądanie jest zasadne po skutecznym odstąpieniu od całej umowy albo gdy strony rozwiążą umowę i uzgodnią rozliczenie. Jeżeli część świadczenia została prawidłowo wykonana i pozostaje u konsumenta, konieczne może być rozliczenie jej wartości.

Czy niezgodne drzwi pozwalają odstąpić od całej umowy?

Nie zawsze. Zależy to od istotności niezgodności, zakresu umowy i związku pomiędzy poszczególnymi elementami. Jeżeli wada dotyczy tylko jednego, rozdzielnego towaru, odstąpienie może ograniczać się do tego elementu.

Czy wykonawca musi odpowiedzieć na reklamację?

Co do zasady powinien odpowiedzieć konsumentowi w ciągu 14 dni od otrzymania reklamacji. Brak odpowiedzi oznacza jej uznanie, dlatego żądanie powinno być określone precyzyjnie, na przykład jako wymiana konkretnych drzwi, dostarczenie okuć albo obniżenie ceny o wskazaną kwotę.

Czy mogę naprawić elewację i później obciążyć wykonawcę?

Tak, jeżeli wykażesz odpowiedzialność wykonawcy, konieczność naprawy i rozsądną wysokość kosztów. Przed pracami warto udokumentować szkodę, uzyskać kosztorys i umożliwić wykonawcy oględziny, o ile zwłoka nie grozi powiększeniem szkody.

Czy drzwi wykonane na wymiar wyłączają wszystkie prawa konsumenta?

Nie. Indywidualne wykonanie może wyłączyć prawo swobodnego odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem, ale nie wyłącza reklamacji ani roszczeń z powodu opóźnienia, niezgodności z umową lub wadliwego montażu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 795 – ELI.
2. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1796 – ELI.
3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – ISAP.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.