Czy zatajenie małżeństwa unieważnia umowę dożywocia?
• Data: 2025-12-01 • Autor: Angelika Dąbrowska-Kondratowicz
Podpisałam umowę dożywocia z wujkiem (bratem mojej mamy). Przedmiotem umowy jest niezabudowana nieruchomość. Wujek w umowie oświadczył, że nie jest żonaty. Po jakimś czasie okazało się jednak, że kiedy przebywał w USA (parę lat wcześniej), wziął ślub cywilny. Co w tej sytuacji? Czy ta umowa jest nieważna?
.jpg)
Istota umowy dożywocia
Zgodnie z art. 908 ustawy Kodeks cywilny „jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”. Ponadto, dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości.
Zatajenie związku małżeńskiego
W treści swojego pytania wskazała Pani, że wujek w treści umowy oświadczył, że nie jest żonaty, natomiast później okazało się, że ożenił się kilka lat wcześniej. Generalnie rzecz biorąc, zatajenie faktu posiadania żony nie oznacza, że umowa jest nieważna. Przede wszystkim wskazuję, że jeśli nieruchomość, jaką wujek przekazał Pani w zamian za dożywotnie utrzymanie, stanowiła jego majątek osobisty (czyli tylko wujek był wyłącznie właścicielem tejże nieruchomości), to mógł on swobodnie dysponować ową nieruchomością – w tym przypadku przenieść jej własność na Panią.
Co do zasady każdy może swobodnie dysponować swoim majątkiem. Zapewne notariusz, który sporządzał umowę dożywocia, sprawdził zapisy w księdze wieczystej czy też w ewidencji gruntów i budynków, z których to dokumentów wynikało, że jedynym właścicielem nieruchomości jest Pani wujek. Gdyby nieruchomość była wspólna, tj. należała do wujka i do jego żony, wówczas dla ważności umowy dożywocia wymagana byłaby zgoda małżonki wujka.
W przedmiotowej sprawie w mojej ocenie nie wystąpiła jakakolwiek przyczyna, na podstawie której można by mówić o przesłance nieważności umowy. Ponadto bez wątpienia można stwierdzić, że nie ma Pani jakichkolwiek obowiązków jako osoba obciążona dożywociem wobec żony wujka.
Przykłady
Ciocia przekazuje dom za opiekę
Samotna ciocia przekazała dom siostrzenicy w zamian za opiekę. Siostrzenica zapewniła jej mieszkanie, jedzenie i pomoc w chorobie aż do śmierci. Umowa dożywocia została prawidłowo wykonana – siostrzenica zachowała dom.
Wujek ukrył, że ma żonę
Wujek podpisał umowę dożywocia z bratanicą, twierdząc, że jest kawalerem. Później wyszło na jaw, że był żonaty. Ponieważ dom był jego majątkiem osobistym, umowa pozostała ważna, a żona nie miała żadnych praw ani roszczeń wobec bratanicy.
Babcia przekazała wspólne mieszkanie
Babcia przekazała mieszkanie wnukowi za dożywocie, nie informując, że było kupione z mężem. Ponieważ nie było zgody męża, sąd uznał, że wnuk może zatrzymać tylko połowę mieszkania – druga część należała do męża.
Podsumowanie
Umowa dożywocia pozwala właścicielowi nieruchomości przekazać ją innej osobie w zamian za dożywotnie utrzymanie. Zatajenie małżeństwa nie zawsze unieważnia taką umowę – kluczowe jest, czy nieruchomość była majątkiem osobistym.
Oferta porad prawnych
Masz pytania dotyczące umowy dożywocia lub jej ważności? Zaufaj naszym prawnikom – wyjaśnimy Twoje prawa, sprawdzimy dokumenty i wskażemy najlepsze rozwiązanie.
Źródła:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Wolontariat a zakaz konkurencji – czy pomagając można złamać umowę?")
.jpg "Wprowadzenie w błąd przy zawarciu umowy z firmą telemarketingową")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Cesja praw z rękojmi po darowiźnie mieszkania, odpowiedzialność dewelopera
» Czy przysługuje odszkodowanie za opóźnione przyłączenie do sieci energetycznej
» Zakaz konkurencji po latach współpracy – czy praca dla dewelopera to już naruszenie umowy?
» Spłata pożyczki po śmierci wierzyciela, prawa i obowiązki spadkobierców
» Problemy z wykonawcą programu ?Czyste Powietrze?
