Zakaz konkurencji a nowe zatrudnienie
• Data: 2026-03-02 • Autor: Wioletta Dyl
Od kilku lat pracuję w firmie farmaceutycznej. Obecnie jestem w okresie wypowiedzenia, zwolniona z obowiązku świadczenia pracy aż do końca lipca. Otrzymałam jednak propozycję nowej pracy u innego producenta leków i chciałabym rozpocząć ją na początku maja. W mojej aktualnej umowie znajduje się zapis o zakazie konkurencji i nie wiem, czy mogę bezpiecznie podpisać nowy kontrakt oraz zacząć pracę wcześniej. Zastanawiam się też, czy mogę poprosić obecną firmę o wcześniejsze zwolnienie mnie z zakazu konkurencji, ponieważ nie mogę czekać z rozpoczęciem nowej pracy aż do sierpnia.
.jpg)
Obowiązywanie zakazu konkurencji w trakcie stosunku pracy
Kwestia zakazu konkurencji wynika z przepisów kodeksu pracy, w szczególności z art. 101¹ i 101² kodeksu pracy. Jeżeli wyraziłaś zgodę na wprowadzenie zakazu konkurencji do umowy, jesteś zobowiązana przestrzegać go do czasu ustania stosunku pracy. Oznacza to, że w trakcie wypowiedzenia nie możesz podejmować zatrudnienia u konkurencji ani działań mogących wyrządzić szkodę pracodawcy.
Zakaz konkurencji obejmuje pracę w podmiotach o tym samym lub podobnym profilu działalności, a także np. nakłanianie klientów dotychczasowego pracodawcy do współpracy z innym podmiotem.
Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy i odszkodowanie
Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest ważny jedynie wtedy, gdy pracodawca przewidział za niego odpowiednie odszkodowanie. Bez tego taki zapis narusza zasady współżycia społecznego i może być uznany za nieważny. Odszkodowanie musi odpowiadać okresowi obowiązywania zakazu.
W orzecznictwie podkreśla się, że odszkodowanie wynikające z umowy konkurencyjnej po zakończeniu stosunku pracy ma charakter kompensacyjny, nie stanowi wynagrodzenia za pracę (wyrok SN z 29 czerwca 2005 r., II PK 345/04).
W świetle dokumentów, które przesłałaś prawnikowi, zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie wiąże Cię z uwagi na brak odszkodowania.
Nieprecyzyjność klauzuli i ryzyko odszkodowawcze
W Twojej umowie zakaz konkurencji został opisany nieprecyzyjnie. Zgodnie z orzecznictwem, zakaz konkurencji musi dotyczyć konkretnie określonego zbioru produktów lub usług, nie zaś szeroko pojętej działalności analogicznej (wyrok SN z 16 lipca 2014 r., II PK 266/13).
Mimo tej wadliwości zapis może być stosowany, a jeśli w wyniku Twojego działania pracodawca udowodni szkodę, możesz zostać zobowiązana do zapłaty odszkodowania. W przypadku działania nieumyślnego jest ono ograniczone do wysokości trzech miesięcznych wynagrodzeń. Przy umyślnym działaniu lub rażącym niedbalstwie odpowiadasz do pełnej wysokości szkody, zgodnie z art. 114–121 kodeksu pracy.
Możliwość wcześniejszego zniesienia zakazu konkurencji
Kodeks pracy nie przewiduje jednostronnego wypowiedzenia zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Rozwiązanie umowy może nastąpić, jeśli ustaną przyczyny zakazu, ale zawsze możliwe jest porozumienie stron.
W Twojej sytuacji najrozsądniejszym rozwiązaniem jest zwrócenie się do obecnego pracodawcy z wnioskiem o rozwiązanie umowy o zakazie konkurencji za porozumieniem stron, najlepiej z datą wcześniejszą niż rozpoczęcie nowej pracy.
Podsumowanie
Zakaz konkurencji obowiązuje Cię do końca okresu wypowiedzenia, ale po ustaniu stosunku pracy może być nieważny, jeśli nie przewidziano odszkodowania. Klauzula w Twojej umowie jest nieprecyzyjna, co dodatkowo osłabia jej skuteczność. Aby uniknąć ryzyka, najlepiej zwrócić się do obecnego pracodawcy o wcześniejsze rozwiązanie zakazu konkurencji. Dopiero po takim porozumieniu rozpoczęcie nowej pracy będzie w pełni bezpieczne.
Przykłady
Przykład 1
Pracownica była objęta zakazem konkurencji po ustaniu stosunku pracy, ale pracodawca nie przewidział żadnego odszkodowania. Klauzula została uznana za nieważną, a pracownica mogła rozpocząć pracę u konkurencji bez ryzyka.
Przykład 2
Pracownik w okresie wypowiedzenia podjął pracę u konkurencji. Pracodawca wykazał, że pracownik przekazał dane klientów, przez co poniósł stratę. Zasądzono odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.
Przykład 3
Pracodawca i pracownik podpisali porozumienie o wcześniejszym zniesieniu zakazu konkurencji, ponieważ pracodawca nie widział już ekonomicznego uzasadnienia dla jego utrzymywania. Pracownik bezpiecznie przeszedł do innej firmy.
Oferta porad prawnych
Chętnie przygotujemy dla Państwa indywidualną analizę prawną oraz wsparcie dotyczące zakazu konkurencji, umów o pracę i zmian zatrudnienia. Pomagamy również w formułowaniu pism oraz negocjacjach z pracodawcami.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt II PK 345/04
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II PK 266/13
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Przejęcie dzierżawy działki z domkiem, kwestie prawne i możliwości")
.jpg "Rozwiązanie umowy zlecenia w sytuacji nagłej choroby")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Najem okazjonalny, wypowiedzenie umowy, zgodność zapisów z ustawą o ochronie praw lokatorów
» Zakaz konkurencji a nowe zatrudnienie
» Rozwiązanie umowy zlecenia w sytuacji nagłej choroby
» Zamiana nieruchomości w rodzinie, podatek PCC, różnica wartości, przejęcie długu
» Umowa najmu na czas określony, wcześniejsze opuszczenie lokalu, zwrot kaucji
