Nielegalna zmiana stanowiska pracy przez pracodawcę
• Data: 2025-10-02 • Autor: Angelika Dąbrowska-Kondratowicz
Pracuję w firmie wykonującej wyroby stalowe od ponad 4 lat. Mam umowę na czas nieokreślony. W umowie: starszy pomocnik operatora. Jakiś czas temu zaproponowano mi przyuczenie na stanowisko operator akumulatora, które miało trwać 1–2 miesięcy. W większości nikt mnie nie uczył, tylko uczyłem się sam. Wykonuję na tym stanowisku pracę jak każdy inny operator akumulatora, ale za tę samą pensję co moje niższe stanowisko starszy pomocnik. Trwa to już od 9 miesięcy. Nie dostałem aneksu do umowy ze zmianą stanowiska ani zmiany wynagrodzenia. Pracodawca twierdzi, że nie dostanę aneksu, dopóki nie pojadę do innej filii w tym samym mieście dalej się uczyć na tych samych zasadach co teraz na innych maszynach. W mojej umowie jest stałe miejsce pracy z określoną ulicą i dokładnym adresem firmy. Na takie przeniesienie się nie zgadzam. Pracodawca mówi, że ma swój własny wewnętrzny kodeks pracy i nie musi stosować się do PIP i Kodeksu pracy. Czy w mojej sprawie dochodzi do naruszeń?
.jpg)
Praca inna niż w umowie
Zgodnie z art. 29 ustawy Kodeks pracy „umowa o pracę określa strony umowy, adres siedziby pracodawcy, a w przypadku pracodawcy będącego osobą fizyczną nieposiadającego siedziby – adres zamieszkania, a także rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:
1) rodzaj pracy;
2) miejsce lub miejsca wykonywania pracy;
3) wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia;
4) wymiar czasu pracy;
5) dzień rozpoczęcia pracy;
6) w przypadku umowy o pracę na okres próbny:
a) czas jej trwania lub dzień jej zakończenia oraz, gdy strony tak uzgodnią, postanowienie o przedłużeniu umowy o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli wystąpią takie nieobecności,
b) okres, na który strony mają zamiar zawrzeć umowę o pracę na czas określony w przypadku, o którym mowa w art. 25 § 22, a także postanowienie o wydłużeniu umowy w przypadku, o którym mowa w art. 25 § 23;
7) w przypadku umowy o pracę na czas określony – czas jej trwania lub dzień jej zakończenia.
Ponadto, zgodnie z art. 42 §4 ustawy Kodeks pracy, wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika”.
W piśmiennictwie podnosi się, że „zgodnie z wyrokiem z 12.04.2012 r., II PK 216/11, LEX nr 1162590, w trybie polecenia służbowego nie można zmienić pracownikowi rodzaju umówionej pracy (art. 29 § 1 pkt 1 i art. 100 §1 w zw. z art. 42). W orzecznictwie SN (wyrok z 7.09.1999 r., I PKN 265/99, OSNAPiUS 2001/1, poz. 17) słusznie zostało podniesione, że o tym, czy zmiana jest istotna, decyduje nie tylko ocena powszechna, ale przede wszystkim stanowisko stron stosunku pracy. Na ogół bowiem sama zmiana nazwy stanowiska pracy nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego. Jeżeli jednak strony stosunku pracy traktują taką zmianę jako podmiotowo istotną, to wymaga ona wypowiedzenia zmieniającego” (K. Jaśkowski, E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy).
Z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika, że od ponad 9 miesięcy wykonuje Pan pracę inną niż określoną w umowie o pracę i za wynagrodzeniem niższym niż należne na tym stanowisku pracy.
Stosownie do ww. przepisów prawa należy stwierdzić, że pracodawca mógł powierzyć Panu inną pracę na okres nie dłuższy niż 3 miesiące w danym roku kalendarzowym – zakładając, że swoim staraniem nabył Pan wiedzę do wykonywania pracy na stanowisku zmienionym, a więc ma Pan kwalifikacje do pracy na danym stanowisku pracy.
Zmiana warunków pracy i płacy
Aktualnie powinien Pan wykonywać pracę wskazaną w umowie o pracę. Jeśli pracodawca oczekuje, że będzie Pan wykonywał inną pracę – na innym stanowisku i w innym wskazanym miejscu – powinien Panu zaproponować porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy lub wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy. Wynagrodzenie powinno być adekwatne do zajmowanego stanowiska, jednakże dopiero od dnia podpisania aneksu/porozumienia do umowy o pracę pracownik może żądać zapłaty wyższego-umówionego wynagrodzenia.
Polecanie wykonania pracy innej niż wskazana w umowie o pracę, bez ważnego szkolenia bhp i ważnych badań lekarskich do zmienionego stanowiska pracy – stanowi wykroczenie pracodawcy przeciwko prawom pracowników zagrożone karą grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
O zaistniałej w pracy sytuacji może Pan poinformować PIP oraz związki zawodowe funkcjonujące w zakładzie pracy (nawet jeśli nie jest Pan członkiem związku zawodowego).
Reasumując, pracodawca dopuszcza się wykroczenia, polecając Panu pracę inną niż określona w umowie o pracę (może polecić pracę inną – adekwatną do kwalifikacji, ale tylko do 3 miesięcy w roku kalendarzowym). W powyższej sytuacji powinien Panu zaproponować porozumienie zmieniające stanowisko i wynagrodzenie lub złożyć wypowiedzenie, w którym wskaże nowe stanowisko, nowe miejsce pracy i nowe wynagrodzenie. Do momentu zmiany umowy o pracę ma Pan obowiązek świadczyć pracę w miejscu wskazanym w umowie o pracę i na warunkach określonych w umowie.
Przykłady
Pracownik biurowy w magazynie
Pani Joanna była zatrudniona jako asystentka biurowa, jednak z powodu braków kadrowych pracodawca skierował ją do pracy w magazynie – do przenoszenia paczek i kompletowania zamówień. Początkowo miało to trwać dwa tygodnie, ale w praktyce wykonywała te obowiązki przez kilka miesięcy, bez aneksu do umowy i za wynagrodzeniem niższym niż w umowie.
Sprzedawca jako kierowca
Pan Marek miał w umowie stanowisko sprzedawcy w sklepie, ale szef polecił mu rozwożenie towaru do klientów. Nie miał badań ani szkoleń BHP do pracy kierowcy. Pracodawca uzasadniał to „czasową potrzebą firmy”, choć takie obowiązki trwały już ponad pół roku. Zgodnie z prawem taka zmiana powinna być wprowadzona aneksem do umowy.
Nauczyciel jako sekretarz
Pani Katarzyna była zatrudniona w szkole jako nauczycielka matematyki. Po reorganizacji dyrekcja przydzieliła jej obowiązki sekretarza – przygotowywanie dokumentów, prowadzenie korespondencji, odbieranie telefonów. Przez kilka miesięcy nie prowadziła zajęć dydaktycznych, mimo że w umowie była wyłącznie funkcja nauczyciela.
Podsumowanie
Pracodawca może powierzyć pracownikowi inną pracę niż w umowie, ale tylko wyjątkowo i maksymalnie na 3 miesiące w roku kalendarzowym, bez obniżenia wynagrodzenia i z zachowaniem kwalifikacji pracownika. Jeśli zmiana trwa dłużej, dotyczy innego rodzaju obowiązków lub wpływa na płacę – wymaga to porozumienia zmieniającego albo wypowiedzenia warunków pracy i płacy. W przeciwnym razie pracodawca narusza przepisy prawa pracy.
Oferta porad prawnych
Jeżeli wykonujesz obowiązki inne niż w Twojej umowie i nie wiesz, jakie masz prawa – skontaktuj się z nami. Doradzimy, jak rozwiązać spór z pracodawcą, pomożemy w negocjacjach dotyczących wynagrodzenia oraz przygotujemy odpowiednie pisma do PIP lub sądu pracy.
Źródła:
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Współpraca B2B z klauzulą poufności")
.jpg "Czwarta umowa o pracę, kiedy musi być na czas nieokreślony?")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Cesja praw z rękojmi po darowiźnie mieszkania, odpowiedzialność dewelopera
» Czy przysługuje odszkodowanie za opóźnione przyłączenie do sieci energetycznej
» Zakaz konkurencji po latach współpracy – czy praca dla dewelopera to już naruszenie umowy?
» Spłata pożyczki po śmierci wierzyciela, prawa i obowiązki spadkobierców
» Problemy z wykonawcą programu ?Czyste Powietrze?
