Wypowiedzenie umowy nauczyciela współorganizującego

Czy nauczyciel współorganizujący może wypowiedzieć umowę na czas określony?

Tak. Nauczyciel współorganizujący kształcenie jest nauczycielem w rozumieniu Karty Nauczyciela, ale sama nazwa stanowiska nie powoduje, że obowiązuje go szczególny zakaz wypowiedzenia umowy. Kluczowe znaczenie ma podstawa zatrudnienia: umowa na czas określony, umowa na czas nieokreślony albo mianowanie.

Poniższa analiza zakłada zatrudnienie w publicznej szkole objętej pełnym zakresem Karty Nauczyciela. W szkołach niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez podmioty prywatne zakres stosowania Karty Nauczyciela może być ograniczony, dlatego trzeba dodatkowo sprawdzić art. 91b tej ustawy i treść umowy.

W odniesieniu do umowy na czas określony Karta Nauczyciela nie określa odrębnego okresu wypowiedzenia składanego przez nauczyciela. Zgodnie z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela w sprawach nieuregulowanych stosuje się Kodeks pracy. Obecnie art. 32 Kodeksu pracy stanowi, że każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem.

Nie obowiązuje już dawna zasada, według której terminową umowę dłuższą niż 6 miesięcy można było wypowiedzieć tylko wtedy, gdy wpisano do niej odpowiednią klauzulę. Art. 33 Kodeksu pracy, na którym opierała się pierwotna wersja tego artykułu, jest uchylony. Brak klauzuli o wypowiedzeniu w umowie nie pozbawia więc nauczyciela prawa do złożenia zwykłego wypowiedzenia.

Jaki okres wypowiedzenia obowiązuje przy umowie terminowej?

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony zależy od łącznego okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy wynosi:

Jeżeli nauczyciel pracuje w tej samej szkole od 1 września 2021 r., jego staż przekracza 3 lata. Gdy stosunek pracy nadal ma charakter terminowy, właściwy jest zatem co do zasady trzymiesięczny okres wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca kalendarzowego. Przykładowo wypowiedzenie doręczone pracodawcy w maju przy trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia doprowadzi do rozwiązania umowy 31 sierpnia. Wypowiedzenie doręczone w czerwcu zakończy stosunek pracy 30 września. Okres tygodniowy kończy się natomiast w sobotę.

Czy pięcioletnia umowa nauczyciela jest zgodna z Kartą Nauczyciela?

Najpierw trzeba ustalić, dlaczego zawarto umowę na czas określony. Art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela pozwala na zatrudnienie terminowe między innymi wtedy, gdy istnieje potrzeba wynikająca z organizacji nauczania albo konieczność zastępstwa nieobecnego nauczyciela. Samo powierzenie pracy z uczniem posiadającym orzeczenie nie przesądza jeszcze, do której kategorii należy umowa, ale najczęściej wymaga sprawdzenia, czy jako jej podstawę wskazano potrzebę organizacyjną.

Jeżeli umowę zawarto z powodu potrzeby wynikającej z organizacji nauczania, art. 10 ust. 12 Karty Nauczyciela przewiduje limit 36 miesięcy zatrudnienia terminowego między tymi samymi stronami. Do limitu wlicza się kolejne umowy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 3 miesięcy. Po przekroczeniu limitu stosunek pracy przekształca się z mocy prawa; skutek zależy od statusu nauczyciela i spełnienia warunków ustawowych. Najczęściej będzie to umowa na czas nieokreślony, a w przypadku nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego spełniającego wymagania może dojść do zatrudnienia na podstawie mianowania.

W opisanej sytuacji 36 miesięcy zatrudnienia od 1 września 2021 r. upłynęło 31 sierpnia 2024 r. Jeżeli umowę zawarto na podstawie art. 10 ust. 7 z przyczyn organizacyjnych i nie zachodził wyjątek ustawowy, od 1 września 2024 r. mogło dojść do przekształcenia stosunku pracy. Dyrektor powinien potwierdzić przekształcenie na piśmie, ale brak takiego potwierdzenia nie wyłącza skutku następującego z mocy prawa.

Limit 36 miesięcy nie obejmuje wszystkich umów terminowych. Art. 10 ust. 16 Karty Nauczyciela wyłącza z niego między innymi umowy zawarte w celu zastępstwa nieobecnego nauczyciela, umowy z nauczycielem zatrudnionym bez wymaganych kwalifikacji za zgodą organu nadzoru, określone umowy z nauczycielem pobierającym emeryturę oraz przedłużenie umowy do dnia porodu. Dlatego sama informacja, że umowa została zawarta na 5 lat, nie wystarcza do ostatecznej oceny.

Zobacz również: analiza umowy o pracę i najważniejszych zapisów przed jej podpisaniem

Co się zmienia, gdy umowa przekształciła się w bezterminową?

Jeżeli stosunek pracy przekształcił się w umowę na czas nieokreślony, zastosowanie ma art. 27 ust. 1 Karty Nauczyciela. Przepis ten przewiduje rozwiązanie umowy z końcem roku szkolnego za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. W praktyce, aby stosunek pracy zakończył się 31 sierpnia, wypowiedzenie powinno zostać doręczone pracodawcy najpóźniej 31 maja.

To zasadnicza różnica. Przy umowie nadal terminowej trzymiesięczne wypowiedzenie według Kodeksu pracy może zakończyć się w ostatnim dniu dowolnego miesiąca. Przy umowie bezterminowej nauczyciela objętej art. 27 Karty Nauczyciela rozwiązanie następuje co do zasady z końcem roku szkolnego.

Jeżeli nauczyciel został zatrudniony na podstawie mianowania, trzeba zastosować przepisy Karty Nauczyciela właściwe dla tej podstawy stosunku pracy. Wtedy samo odwołanie się do zasad dotyczących umowy terminowej byłoby niewystarczające.

Jak prawidłowo złożyć wypowiedzenie?

Oświadczenie o wypowiedzeniu powinno zostać sporządzone na piśmie. Nauczyciel nie musi wskazywać przyczyny rezygnacji z pracy i nie potrzebuje zgody dyrektora. W piśmie warto:

• wskazać nauczyciela i szkołę jako strony stosunku pracy,
• jednoznacznie oświadczyć, że umowa o pracę zostaje wypowiedziana,
• wskazać datę sporządzenia pisma,
• złożyć własnoręczny podpis,
• zachować dowód doręczenia pracodawcy.

Najbezpieczniej przekazać pismo dyrektorowi lub upoważnionemu pracownikowi sekretariatu i uzyskać potwierdzenie odbioru na kopii. Można je również wysłać przesyłką rejestrowaną. Dla rozpoczęcia biegu wypowiedzenia znaczenie ma chwila, w której oświadczenie dotarło do pracodawcy w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią, a nie sam dzień nadania przesyłki.

Zobacz również: jak wygląda analiza umowy online krok po kroku

Porozumienie stron i rozwiązanie bez wypowiedzenia

Jeżeli nauczyciel chce zakończyć pracę wcześniej niż wynika to z okresu wypowiedzenia albo przed końcem roku szkolnego, może zaproponować rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron. Strony mogą ustalić dowolny dzień zakończenia zatrudnienia. Dyrektor nie ma jednak obowiązku przyjąć propozycji.

Po złożeniu zwykłego wypowiedzenia strony mogą również uzgodnić wcześniejszą datę rozwiązania umowy. Takie porozumienie nie zmienia trybu rozwiązania stosunku pracy, lecz skraca faktyczny czas pozostawania w zatrudnieniu.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika jest możliwe tylko w przypadkach wskazanych w art. 55 Kodeksu pracy, na przykład przy ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków pracodawcy albo w określonej sytuacji zdrowotnej potwierdzonej orzeczeniem lekarskim. Nie należy korzystać z tego trybu bez wyraźnej podstawy, ponieważ nieuzasadnione rozwiązanie umowy może prowadzić do roszczenia odszkodowawczego pracodawcy.

Podsumowanie

Nauczyciel współorganizujący może wypowiedzieć terminową umowę o pracę, nawet gdy w umowie nie ma klauzuli dopuszczającej wypowiedzenie. Przy stażu wynoszącym co najmniej 3 lata okres wypowiedzenia wynosi zasadniczo 3 miesiące. Przed złożeniem pisma należy jednak sprawdzić, czy umowa zawarta z przyczyn organizacyjnych nie przekształciła się już po przekroczeniu 36 miesięcy w zatrudnienie bezterminowe. W takim przypadku zastosowanie może mieć art. 27 Karty Nauczyciela i zasada rozwiązania stosunku pracy z końcem roku szkolnego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 515, w szczególności art. 10, art. 27, art. 91b i art. 91c – tekst aktu w ISAP.
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm., w szczególności art. 30, art. 32, art. 36 i art. 55 – tekst aktu w ISAP.
3. Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. III PZP 1/16 – informacja w serwisie Sądu Najwyższego.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.